TV-serie Sailing Letters
Op zes donderdagen vanaf 5 april 2012 zendt de KRO de tweede serie documentaires Brieven boven water uit, waarin telkens een of meer brieven uit het archief van het High Court of Admiralty het uitgangspunt vormen. Dit archief wordt bewaard in de Britse National Archives te Kew. Op de speciale website van de KRO kunt u zowel de nieuwe afleveringen als de eerste serie uit mei 2011 terugzien.In 1980 deed S.P.W.C. Braunius, kenner van het zeerecht, onderzoek naar de geschiedenis van het kielhalen. Hij kwam hiervoor uiteindelijk terecht op de Ashridge Estate nabij Londen, waar hij een immens ongeordende verzameling brieven aantrof. Het bleken bijna 40.000 brieven te zijn die privateers, Engelse kapers tijdens de Engels-Nederlandse zeeoorlogen hadden buitgemaakt op Nederlandse schepen. Enkele jaren later zijn de brieven overgebracht naar de National Archives. In 2005 startte het project Sailing Letters waarin de National Archives, de Universiteit Leiden, de Koninklijke Bibliotheek en het Nationaal Archief samenwerken aan de ontsluiting en bestudering van deze opmerkelijke vondst. Het verslag van de grote verkenning van het materiaal door Roelof van Gelder kan men online raadplegen (PDF). Het Nationaal Archief beheert een database met betrekking tot de brieven. In het Sailing Letters Journaal verschijnen studies over de brieven. Het Nationaal Archief presenteert enkele brieven als voorbeeld op de eigen website. In een aantal publicaties werden brieven nader belicht. Roelof van Gelder, Zeepost. Nooit bezorgde brieven uit de 17de en 18de eeuw (3e dr., Amsterdam 2010) biedt zowel een inleiding als een selectie van hertaalde brieven.
Met name neerlandici vinden hier een goudmijn voor de kennis van de omgangstaal en het taalgebruik van sociale klassen in de 17de en 18de eeuw, waarover men verder relatief slecht is ingelicht. In de tv-series zoekt men naar nabestaanden van de geadresseerden van de oorspronkelijke brieven.
Een andere invalshoek om de brieven te benutten is de bestudering van de rechtsgang bij het Engelse High Court of Admiralty. Wat gebeurde er met de schepen, hun vracht en bemanning? Kon men in hoger beroep gaan van de vonnissen van dit hof? Wat gebeurde er indien een kaping inderdaad onrechtmatig had plaatsgevonden? Het zijn maar enkele vragen die minstens zo interessant zijn. In de aflevering van 11 april kwamen de lotgevallen van Martinus Bruno, tweede schrijver aan boord van Het Wapen van Hoorn, ter sprake, waarbij Anne Goldgar (King's College London) putte uit zijn verklaringen in 1672 voor het High Court of Admiralty.
Brieven boven water, donderdag 5,12, 19, 25 april, 3 en 10 mei 2012, KRO, Nederland 2, 20.25 uur
Een aanvulling: op 8 oktober 2012 lanceerde het Meertens Instituut te Amsterdam de website www.gekaaptebrieven.nl. 110 vrijwilligers onder leiding van dr. Nicoline van der Sijs hebben duizenden brieven getranscribeerd die nu digitaal beschikbaar komen. Niet alleen het online doorzoeken van het taalkundig corpus van de brieven wordt hierdoor vergemakkelijkt.